Tarczyca to gruczoł wydzielania wewnętrznego zlokalizowany w przednio-dolnej części szyi, zbudowany z dwóch płatów oraz łączącej je cieśni. Mimo swoich niewielkich rozmiarów (masa zdrowej tarczycy nie przekracza 60 gramów), rola tego gruczołu jest nieoceniona. Zarówno nadmiar, jak i niedobór hormonów tarczycowych we krwi może być kłopotliwy dla całego ustroju. Jakie możliwości diagnostyczne daje ultrasonografia tarczycy? Czym charakteryzuje się choroba Hashimoto i jakie są jej przyczyny? Odpowiedź znajdziesz poniżej!
Choroba Hashimoto ‒ co to takiego?
Choroba Hashimoto, inaczej przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy to schorzenie o podłożu autoimmunologicznym. Innymi słowy, organizm produkuje przeciwciała przeciwko komórkom tarczycy, prowadząc do ich uszkodzenia. Na początku choroby tarczyca może być powiększona, z czasem zmniejsza się i mogą pojawić się guzki. Przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy to najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy, zarówno wśród osób dorosłych, jak i dzieci. Objawia się ona:
- zwiększeniem masy ciała;
- spowolnieniem tętna, niskim ciśnieniem tętniczym;
- suchą, łuszczącą się skórą;
- wypadaniem włosów;
- zaparciami;
- ciągłym zmęczeniem i sennością;
- obniżeniem nastroju, depresją.
W diagnostyce choroby Hashimoto przeprowadzany jest wywiad lekarski oraz badanie fizykalne. Lekarz najczęściej zleca także przeprowadzanie badań laboratoryjnych, a także wykonanie USG tarczycy.
Jakie są wskazania do wykonania USG tarczycy?
Podstawowym wskazaniem do wykonania ultrasonografii tarczycy są zaburzenia pracy tego gruczołu, czyli niedoczynność lub nadczynność tarczycy, która z kolei objawia się przyspieszeniem metabolizmu całego organizmu ‒ zwiększeniem tętna, ciśnienia, biegunkami lub utratą masy ciała.
Innymi wskazaniami do wykonania USG tarczycy są:
- powiększenie obwodu szyi, widoczne wole;
- guzek wyczuwalny w badaniu palpacyjnym;
- problemy z przełykaniem bez istotnej przyczyny;
- duszność przy braku chorób układu oddechowego;
- podejrzenie nowotworu tarczycy;
- kontrola wykrytych wcześniej zmian lub efektów leczenia.
Jeśli podczas badania zostaną uwidocznione niepokojące zmiany, istnieje możliwość wykonania biopsji pod kontrolą USG. Badanie histopatologiczne pobranego materiału pomoże określić charakter zmiany, zaplanować leczenie lub dalszą obserwację.
Jak przebiega badanie USG tarczycy?
Ultrasonografia tarczycy nie wymaga od pacjenta szczególnego przygotowania. Jest to badanie nieinwazyjne i bezpieczne, ponieważ nie wykorzystuje promieniowania ‒ może być wykonywane nawet u małych dzieci i kobiet w ciąży. Na USG tarczycy warto wziąć ze sobą wyniki dotychczasowych badań i pokazać je lekarzowi. Do badania pacjent kładzie się na plecach i odsłania szyję. Następnie lekarz nakłada żel do USG na głowicę i przykłada ją do skóry. Wykonując niewielkie ruchy, badający uwidacznia struktury gruczołu tarczowego i ocenia ich prawidłowość. USG tarczycy trwa około 15-20 minut, po jego zakończeniu lekarz opisuje zaobserwowane zmiany. Wynik jest do odbioru bezpośrednio po badaniu, następnie pacjent może wrócić do codziennych obowiązków.
Diagnostyka choroby Hashimoto lub innych schorzeń tarczycy nie może się ograniczać jedynie do USG tarczycy. Równie ważne są badania hormonalne, świadczące o czynności gruczołu oraz oznaczenie stężenia przeciwciał charakterystycznych dla zapaleń autoimmunologicznych.
